Chỉ một ngày trước khi quy định mới về thời gian lưu trú của sinh viên quốc tế dự kiến có hiệu lực, một thẩm phán liên bang Mỹ đã ra lệnh hoãn việc thực thi Final Rule của Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS).
Quyết định ngày 14/09/2026 có ý nghĩa đặc biệt với người đang giữ visa F-1, J-1 và các gia đình có con học tập tại Mỹ.
Theo kế hoạch ban đầu, từ ngày 15/09/2026, Mỹ sẽ thay đổi cơ chế Duration of Status – D/S tồn tại nhiều thập kỷ bằng thời hạn nhập cảnh cố định.
Tuy nhiên, phán quyết mới khiến quy định này chưa thể có hiệu lực như dự kiến.
Tòa án Mỹ đã quyết định điều gì?
Ngày 14/09, Thẩm phán F. Dennis Saylor IV của U.S. District Court for the District of Massachusetts ra phán quyết trong vụ kiện giữa Presidents’ Alliance on Higher Education and Immigration cùng nhiều tổ chức khác với DHS.
Tòa chấp thuận yêu cầu hoãn ngày có hiệu lực của Final Rule theo Section 705 của Administrative Procedure Act.
Trong phán quyết dài 48 trang, Tòa kết luận rằng các nguyên đơn có khả năng thành công đối với các lập luận cho rằng DHS đã không tuân thủ đầy đủ các yêu cầu của Administrative Procedure Act khi xây dựng quy định.
Quan trọng hơn, Tòa ghi rõ Final Rule sẽ được hoãn cho tới khi vụ việc được giải quyết về nội dung.
Như vậy, quy định không bắt đầu áp dụng ngày 15/09/2026 như kế hoạch ban đầu.
Đây là điểm cần phân biệt rõ: Final Rule hiện bị tạm hoãn, chứ chưa bị hủy bỏ vĩnh viễn. Chính phủ Mỹ vẫn có thể tiếp tục bảo vệ quy định trong quá trình tố tụng hoặc thực hiện các bước pháp lý tiếp theo.
Quy định F-1 và J-1 bị tạm chặn thay đổi điều gì?
Ngày 17/07/2026, DHS công bố Final Rule mang tên Establishing a Fixed Time Period of Admission and an Extension of Stay Procedure for Nonimmigrant Academic Students, Exchange Visitors, and Representatives of Foreign Information Media.
Quy định dự kiến có hiệu lực ngày 15/09/2026.
Thay đổi lớn nhất là việc chấm dứt cơ chế Duration of Status – D/S đối với nhiều người giữ visa F và J.
Theo cơ chế D/S, sinh viên F-1 có thể ở Mỹ trong thời gian cần thiết để hoàn thành chương trình học và các hoạt động được phép, miễn là vẫn duy trì tình trạng hợp pháp.
Final Rule muốn thay cơ chế này bằng một ngày kết thúc lưu trú cụ thể.
Đối với F-1 và J-1, thời gian nhập cảnh theo quy định mới nhìn chung sẽ gắn với thời gian của chương trình nhưng không vượt quá 4 năm. Những người cần thêm thời gian có thể phải nộp hồ sơ xin Extension of Stay với USCIS.
Quy định cũng đưa ra những giới hạn mới liên quan đến việc chuyển trường, thay đổi mục tiêu học tập và tiếp tục các chương trình cùng hoặc thấp hơn cấp độ đã hoàn thành.
Chính những thay đổi này đã tạo ra nhiều lo ngại trong cộng đồng giáo dục quốc tế tại Mỹ.
Vì sao Final Rule bị kiện?
Ngày 18/08/2026, một liên minh gồm NAFSA: Association of International Educators, Presidents’ Alliance on Higher Education and Immigration, các tổ chức giáo dục và công đoàn đã khởi kiện DHS.
Các nguyên đơn cho rằng DHS chưa đánh giá đầy đủ chi phí và lợi ích của quy định, chưa phản hồi thỏa đáng các ý kiến quan trọng trong quá trình lấy ý kiến công chúng và chưa xem xét đầy đủ những phương án ít gây ảnh hưởng hơn.
DHS trước đó cho rằng việc chuyển sang thời hạn cố định sẽ tăng khả năng giám sát, hạn chế gian lận và hỗ trợ các mục tiêu an ninh quốc gia.
Tuy nhiên, trong phán quyết ngày 14/09, Thẩm phán Saylor cho rằng DHS đã không chứng minh đầy đủ mối liên hệ giữa một số vấn đề được nêu và giải pháp giới hạn thời gian lưu trú.
Tòa cũng lưu ý những tác động đáng kể có thể xảy ra đối với các trường đại học, sinh viên quốc tế và nền kinh tế Mỹ.
Sinh viên F-1 hiện cần hiểu điều gì?
Tác động trực tiếp nhất của phán quyết là không nên mặc định rằng cơ chế fixed admission period đã bắt đầu áp dụng từ ngày 15/09.
Final Rule đã bị hoãn trước thời điểm có hiệu lực.
Điều đó có nghĩa cơ chế Duration of Status hiện chưa bị thay thế bởi Final Rule này.
Tuy nhiên, sinh viên vẫn phải tuân thủ đầy đủ các điều kiện của tình trạng F-1 hoặc J-1 hiện hành, bao gồm duy trì chương trình học phù hợp, đáp ứng yêu cầu SEVIS và chỉ làm việc khi được phép.
Đặc biệt, gia đình không nên hiểu phán quyết ngày 14/09 là bảo đảm chính sách sẽ không thay đổi trong tương lai.
Vụ kiện vẫn đang tiếp tục.
Kornova khuyến nghị sinh viên và gia đình theo dõi thông tin từ DHS, USCIS, trường học và cố vấn di trú trước những quyết định quan trọng liên quan đến gia hạn chương trình, OPT, chuyển trường hoặc kế hoạch rời và quay lại Mỹ.
ĐĂNG KÝ NHẬN TƯ VẤN MIỄN PHÍ
|
Kornova nhận định: “Tạm chặn” không đồng nghĩa chính sách đã kết thúc
Phán quyết là diễn biến tích cực đối với nhiều sinh viên quốc tế vì nó ngăn một thay đổi lớn có hiệu lực ngay lập tức.
Nhưng câu chuyện lớn hơn vẫn là mức độ bất định ngày càng cao của các diện visa tạm thời tại Mỹ.
F-1 được thiết kế chủ yếu phục vụ mục đích học tập. OPT cung cấp một khoảng thời gian làm việc nhất định sau khi học. Các diện visa lao động như H-1B lại có điều kiện và cơ chế hoàn toàn khác.
Trong khi đó, nếu mục tiêu dài hạn của gia đình không chỉ là cho con học tại Mỹ mà còn hướng đến quyền cư trú ổn định, kế hoạch giáo dục nên được đặt trong một chiến lược di trú rộng hơn.
Với những gia đình có năng lực tài chính phù hợp, có thể tìm hiểu thêm về chương trình EB-5 và các dự án EB-5 đã được Kornova thẩm định để hiểu sự khác biệt giữa một tình trạng visa tạm thời và con đường hướng tới thường trú nhân Mỹ.
Kornova sẽ tiếp tục theo dõi vụ kiện và cập nhật khi Tòa án hoặc DHS có động thái tiếp theo.
Gia đình đang có con học F-1 hoặc chuẩn bị kế hoạch du học, làm việc và định cư Mỹ có thể liên hệ Kornova để trao đổi về lộ trình phù hợp với mục tiêu dài hạn.
Nguồn tham khảo: U.S. District Court for the District of Massachusetts; Reuters; U.S. Department of Homeland Security/Federal Register; NAFSA.
*Nội dung mang tính thông tin chung. Điều kiện và quyền lợi cụ thể cần được luật sư di trú đánh giá theo từng hồ sơ và quy định tại thời điểm thực hiện.
