Một phán quyết liên bang quan trọng vừa được ban hành, Thẩm phán liên bang John J. McConnell Jr. tại Rhode Island đã ra phán quyết buộc USCIS phải tiếp tục xử lý các hồ sơ nhập cư cho công dân từ 39 quốc gia thuộc danh sách lệnh cấm nhập cảnh. Đây là tin tức tích cực cho hàng trăm nghìn hồ sơ nhập cư đang chờ xử lý từ các quốc gia này.
Bối cảnh: Lệnh đóng băng kéo dài hơn 6 tháng
Cuối năm 2025, sau vụ hai binh sĩ Vệ binh Quốc gia bị bắn tại Washington D.C. bởi một công dân Afghanistan, USCIS đã đình chỉ toàn bộ việc xét duyệt đơn tị nạn và áp dụng chính sách xem quốc tịch từ 39 nước nằm trong danh sách cấm như một “yếu tố bất lợi đáng kể” khi xét hồ sơ. Hệ quả là hàng trăm nghìn hồ sơ bị treo lơ lửng, nhiều người không thể đi làm, không có tư cách pháp lý, và không thể hoạch định tương lai.
Tòa án nói gì?
Thẩm phán McConnell đưa ra một luận điểm đáng chú ý: những người nhập cư này đã tuân thủ đúng quy định pháp luật, nhưng vẫn bị nhắm mục tiêu bất hợp pháp chỉ vì nơi họ sinh ra. Tòa kết luận USCIS đã vượt thẩm quyền được Quốc hội trao, không đưa ra lý giải đầy đủ cho các chính sách bị thách thức, không xem xét đến quyền lợi chính đáng của người nộp đơn, và ban hành các chính sách mâu thuẫn với luật di trú hiện hành.
Ý nghĩa thực tế
Phán quyết có hiệu lực ngay lập tức. Nếu chính quyền không kịp xin tòa phúc thẩm tạm đình chỉ, USCIS sẽ phải quay lại áp dụng tiêu chuẩn thẩm định bình đẳng cho mọi quốc tịch, và phê duyệt tất cả hồ sơ đáp ứng đủ điều kiện theo luật liên bang. Điều quan trọng cần lưu ý: phán quyết này không hủy bỏ lệnh cấm nhập cảnh mà chỉ buộc USCIS tiếp tục xử lý hồ sơ cho những người đang ở trong lãnh thổ Mỹ, không bị phân biệt đối xử vì quốc tịch.
Ai được hưởng lợi trực tiếp?
Những người có lợi nhất là những đương đơn đang có hồ sơ USCIS đang chờ xử lý tại Mỹ, bao gồm người nộp đơn chuyển đổi tình trạng cư trú (AOS), xin giấy phép lao động, nhập quốc tịch, tị nạn, và các quyền lợi nhập cư khác.
Phán quyết này chưa phải hồi kết. Chính phủ có thể xin tòa tạm hoãn thi hành phán quyết, kháng cáo lên Tòa Phúc thẩm và khả năng đưa vụ việc lên Tòa án Tối cao Mỹ là hoàn toàn có thể xảy ra. Ngoài ra, USCIS cũng có thể cố gắng xây dựng lại các chính sách mới nhằm khắc phục các khiếm khuyết mà tòa đã chỉ ra.
Vai trò của hệ thống kiểm soát và cân bằng
Diễn biến này một lần nữa cho thấy đặc điểm quan trọng của hệ thống pháp luật Mỹ: dù chính sách nhập cư có thể thay đổi theo từng chính quyền, các quyết định hành chính vẫn chịu sự giám sát của hệ thống tư pháp.
Cơ chế kiểm soát và cân bằng (checks and balances) giữa các nhánh quyền lực giúp đảm bảo rằng những thay đổi chính sách phải được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật và không làm ảnh hưởng bất hợp lý đến quyền lợi của những người đang theo đuổi các lộ trình nhập cư hợp pháp.
Đối với các gia đình đang xây dựng kế hoạch học tập, làm việc hoặc định cư tại Mỹ, đây là tín hiệu tích cực cho thấy hệ thống pháp lý Mỹ vẫn duy trì những cơ chế bảo vệ cần thiết đối với người nhập cư tuân thủ quy định pháp luật.
Tính ổn định của chương trình di trú là tiêu chí quan trọng
Trong bối cảnh chính sách nhập cư Mỹ liên tục thay đổi, nhiều gia đình ngày càng ưu tiên những chương trình được luật hóa rõ ràng, có quy trình xét duyệt minh bạch và được Quốc hội Mỹ bảo vệ. Đạo luật Cải cách và Liêm chính EB-5 (RIA 2022) đã thiết lập nhiều cơ chế bảo vệ dành cho nhà đầu tư EB-5 và gia đình. Những quy định này giúp tăng tính ổn định của chương trình, đồng thời giảm thiểu rủi ro phát sinh từ các thay đổi chính sách trong tương lai.
Mặc dù phán quyết lần này không liên quan trực tiếp đến Việt Nam, nhưng đây vẫn là một minh chứng cho thấy những người theo đuổi các lộ trình nhập cư hợp pháp tại Mỹ luôn được hưởng sự bảo vệ từ khuôn khổ pháp luật và hệ thống tư pháp của Hoa Kỳ.
Liên hệ Kornova ngay hôm nay để đặt lịch tư vấn & thực hiện thành công kế hoạch định cư Mỹ cho cả gia đình
Tel: (028) 3829 0430 | Email: vietnam@kornova.com
